Vijf partijen dienen motie in voor verkenning digitale soevereiniteit
Tijdens de raadsvergadering van 7 juli 2026 dienen Gemeentebelangen Lochem, PRO Lochem, D66, Meedenken met Lochem en CDA gezamenlijk, bij de behandeling van de Kaderbrief 2027, een motie in met als titel “Verkenning digitale soevereiniteit binnen het gemeentelijk informatiebeleid”. Met deze motie vragen de partijen het college om te onderzoeken hoe Lochem meer regie kan houden over haar digitale infrastructuur, data en leveranciers.
Waarom deze motie?
De gemeente Lochem is voor haar dienstverlening, bedrijfsvoering en informatievoorziening in hoge mate afhankelijk van digitale systemen en software. Die afhankelijkheid is op zichzelf niet nieuw, maar het onderwerp digitale soevereiniteit krijgt landelijk steeds meer aandacht. Zowel het Rijk, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) als individuele gemeenten buigen zich over de vraag hoe je als overheid grip houdt op je digitale infrastructuur en de leveranciers waarvan je afhankelijk bent.
Gemeenten als Groningen, Amsterdam, Eindhoven, ‘s-Hertogenbosch en Zaanstad doen, samen met het ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK), de VNG en SSC-ICT, al ervaring op met digitale soevereiniteit en digitaal autonome werkomgevingen. In Lochem bestaat op dit moment nog geen expliciete visie of beleidskader waarin digitale soevereiniteit als samenhangend onderdeel van het informatiebeleid is uitgewerkt. Wel wordt er bij de inrichting van de informatievoorziening al gewerkt met open standaarden, informatiebeveiliging, privacy, interoperabiliteit en leveranciersmanagement. Deze bouwstenen zijn echter nog niet samengebracht in een gerichte visie op digitale soevereiniteit.
Wat vragen de indieners aan het college?
Met de motie vragen de vijf partijen het college om vijf zaken te onderzoeken en uit te voeren:
- Op welke wijze een beleidskader voor digitale soevereiniteit binnen het gemeentelijk informatiebeleid kan worden ontwikkeld.
- Welke kansen, risico’s en consequenties digitale soevereiniteit met zich meebrengt voor de gemeentelijke informatievoorziening, mede in relatie tot de huidige afhankelijkheid van softwareleveranciers.
- Welke lessen kunnen worden getrokken uit landelijke ontwikkelingen, pilots en praktijkervaringen van andere overheden, en in hoeverre deze toepasbaar zijn binnen Lochem.
- Het college wordt gevraagd de gemeenteraad uiterlijk in het eerste kwartaal van 2027 te informeren over de uitkomsten van dit onderzoek, met eventueel een voorstel voor een beleidskader digitale soevereiniteit.
- Middelen en capaciteit vrij te maken om hier adequaat mee aan de slag te gaan, waar mogelijk in samenwerking met gidsgemeenten.
Het standpunt van Gemeentebelangen Lochem
Gemeentebelangen Lochem vindt het belangrijk dat de continuïteit, veiligheid en betrouwbaarheid van de gemeentelijke dienstverlening ook op langere termijn gewaarborgd blijven. Dat betekent dat de gemeente bewust moet afwegen welke afhankelijkheden van softwareleveranciers wenselijk zijn en welke risico’s daarbij horen. Ook wil de partij dat de gemeenteraad tijdig wordt betrokken bij strategische ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op de digitale toekomstbestendigheid van Lochem, en dat de gemeente blijft leren van ervaringen elders in het land.
De motie sluit aan bij de Kaderbrief 2027, waarin het versterken van privacy en informatiebeveiliging al als onvermijdelijke en wettelijke activiteit is opgenomen. Digitale soevereiniteit hangt hier volgens Gemeentebelangen Lochem nauw mee samen: het gaat niet alleen om het beveiligen van gegevens, maar ook om de vraag wie uiteindelijk de regie heeft over de systemen en data van de gemeente.
Dat de motie mede wordt ingediend door PRO Lochem, D66, Meedenken met Lochem en CDA laat zien dat het onderwerp breed leeft in de raad. Met deze motie willen de indieners geen kant en klare oplossing opleggen, maar zorgen dat het onderwerp serieus en gestructureerd wordt onderzocht, zodat de gemeenteraad op basis van feiten een weloverwogen keuze kan maken over de digitale toekomst van Lochem.
